“Her istediği olmadığında ağlıyor.”

“Kendini yerlere atıyor.”

“Susmuyor, ne yapsak fayda etmiyor.”

Öfke nöbetleri, ebeveynliğin en zorlayıcı anlarından biri. Çoğu anne-baba bu anlarda kendini çaresiz, yetersiz ya da yalnız hissediyor. Oysa şunu en başta söylemek gerekir: Öfke nöbetleri çoğu zaman şımarıklık değil, gelişimsel bir süreçtir. Çocuklar duygularını bizim gibi düzenleyemez. Beynin duyguları kontrol eden bölümleri henüz tam olgunlaşmadığı için, yoğun bir duygu yaşadıklarında bu duygu bedenden taşar. İşte öfke nöbetleri tam da bu noktada ortaya çıkar.

Çocuk Aslında Ne Yaşıyor?

Öfke nöbeti yaşayan bir çocuk “bilerek” zorlaştırmaz. Aksine, duygusu kapasitesinin üzerine çıkmıştır.

• İstediği olmadığı için değil, bekleyemediği için

• Hayır dendiği için değil, hayal kırıklığını tolere edemediği için

• Kontrol edilmekten değil, kontrol duygusunu kaybettiği için öfke nöbeti yaşar.

Bu durum özellikle 2–6 yaş aralığında çok yaygındır. Çünkü bu dönemde çocuk:

• İster

• Dener

• Ama henüz erteleyemez, düzenleyemez, bekleyemez

Ebeveyn Bu Anlarda Neden Zorlanır?

Öfke nöbetleri yalnızca çocuğu değil, ebeveyni de tetikler. Çocuğun ağlaması, bağırması ya da kendine zarar verir gibi davranması ebeveynin sinir sistemini de alarma geçirir. Bu yüzden “sakin ol” demek çoğu zaman işe yaramaz. Çünkü hem çocuk hem ebeveyn aynı anda regülasyona ihtiyaç duyar.

Peki Bu Anlarda Ne Yapmalı?

1. Önce sakinleştirmeyi hedefleyin Öfke nöbeti sırasında öğretme olmaz. Çocuk sakinleşmeden verilen hiçbir mesaj yerini bulmaz.

2. Davranışı değil, duyguyu görün “Yapma” demek yerine, “Çok zorlandığını görüyorum” demek çocuğun sinir sistemini rahatlatır.

3. Fiziksel ve duygusal olarak yanında olun Bazı çocuklar sarılmak ister, bazıları mesafeye ihtiyaç duyar. Çocuğun ihtiyacını gözlemlemek burada anahtardır.

4. Nöbet geçtikten sonra sınırı hatırlatın Sınır koymak, sakinleşme sonrası yapılmalıdır. Bu, hem sınırı korur hem ilişkiyi zedelemez.

5. Kendinize de alan tanıyın Bu anlar ebeveyn için de öğreticidir ama aynı zamanda yorucudur. Mükemmel olmak zorunda değilsiniz.

Ne Zaman Dikkatli Olmalı?

Öfke nöbetleri çok uzun sürüyorsa Çocuk kendine ya da çevresine zarar veriyorsa Günlük yaşamı ciddi şekilde etkiliyorsa Eşlik eden yoğun kaygı, uyku ve beslenme sorunları varsa bir uzmandan destek almak hem çocuk hem aile için koruyucudur. Öfke nöbetleri çocuğun kötü olduğunun değil, henüz düzenlemeyi öğrenmekte olduğunun göstergesidir. Biz bu anları bastırmaya çalıştıkça değil, anlamlandırdıkça iyileşme başlar. Çocuk sakinleştikçe, öfke de kendine başka bir yol bulur. Bu haftayı burada noktalayalım… Haftaya yine çocukların dünyasına birlikte bakmak ümidiyle. Kendinize iyi bakın.