Sunuculuğunu Saküder üyesi Ayperi Neslihan Gök'ün yaptığı programın açılışında konuşan Saküder Başkanı Gündüz Aydın katılımcılara teşekkür ederek şunları söyledi: "Derneğimiz güçlü ve deneyimli bir kadro ile önemli işler gerçekleştirmektedir. Anma ve vefa geceleri ile Salihli'de ilkleri gerçekleştirdik. Şimdi de bu kitap ile Salihlili şairleri bir araya getirdik. Elbette ulaşamadığımız Salihlili şairler de vardır. Gelecek projelerde bu arkadaşları da aramızda görmek isteriz. Farklı çalışmalarımız ve programlarımız devam edecektir. Saküder faaliyetlerine destek veren, her zaman yanımızda olan başta Salihli Ticaret ve Sanayi Odası'na, Salihlili esnaflarımıza, kurum ve kuruluşlara, yönetim kurulu üyesi arkadaşlarımıza ve üyelerimize teşekkür ederim. Saküder'in kardeş kuruluşları Ay Yayınları ve Gönül Eri Dergisi ile başarılı çalışmalara imza attık. Biz başarmak için yola çıktık. Başarısızlık kendini küçük görenlerin olsun."

Programda Salihlili şairler Adviye Seçkin, Betül Erdoğan, Emrah Koçer, Engin Taşkın, Erol Devirgen, Gülsüm Gülmez, Gündüz Aydın, Halime Gürbüz Gökçe, İbrahim Onat, isa Koşar, İsmet Biçer, Mustafa Gökcen, Mustafa Özgünde, Ömer Kul, Nilüfer Tiryaki, Sedat Günay, Selen Soydan, Sultan Gürbüz, Ziğnet Şan ve Melek Selis Göktekin; Saküder Başkan yardımcısı Hüseyin Aşan'ın hazırlayıp sunduğu slayt gösterisi eşliğinde şiirlerini okudular.

Program sonunda konuşan Salihli Ticaret ve Sanayi Odası başkanı İbrahim Yüksel, Salihli'nin şiirin başkenti olduğunu ifade ederek şunları söyledi:

"Şiirin Başkentinden Yükselen Hoş Bir Seda Salihli'nin, sanatın ve şiirin başkenti olarak anılması tesadüf değildir. Türkiye'nin en uzun soluklu şiir etkinliklerinden biri olan Şiir İkindileri ile ismini sadece Türkiye çapında değil, sınır ötesinde de duyuran bir sanat kentidir Salihli’miz. Sanat dostu merhum belediye Başkanlarımızdan Zafer Keskiner, 1985 yılında "Şiir İkindileri"ni başlatarak kentimizin sanat dostu kimliğini sağlam ve güçlü bir şekilde yeni nesillere miras bıraktı. Tam 40 yıl önce göle çalınan şiir mayası tuttu ve bugün bu mirası sanat dergilerinde ve şiir kitaplarında sürdüren Salihlili sanat dostlarının olması bizleri ziyadesiyle memnun ediyor. Şimdi de Saküder başkanı Gündüz Aydın, kendisiyle birlikte toplam 27 şairin eserlerini "Bir Sevdadır Salihli" isimli Salihlili şairler antolojisinde bir araya getirerek, şiir dostlarının beğenisine sundu. Kitapta ilkokul ikinci sınıf öğrencisi Melek Selis Göktekin'in şiirine yer verilmesi, alttan gelen genç şair dalgasına da güzel bir örnek oluşturuyor. Ulu Önder Atatürk'ün sanatı destekleyen ve "Bir millet sanat ve sanatkardan mahrumsa, tam bir hayata sahip olamaz... Sanatsız kalan bir milletin hayat damarlarından biri kopmuş demektir" sözünün ışığı altında biz de Salihli’mizin sanatçılarını sonuna kadar destekliyoruz. İyi ki sanat var ve iyi ki var!" Programın son bölümünde sahne alan şairlere katılım belgeleri ve kitapları verildi. Ayrıca programa katılan şiir severlere BİR SEVDADIR SALİHLİ isimli şiir kitabı hediye edildi.

MÖ 9. yüzyıldan 6. yüzyıla kadar önemli bir merkez olan Sardes, doğal zenginlikleri ve stratejik konumuyla dikkat çekiyor. Antik kent, Yunan tarihçi Polybios tarafından “dünyanın en güçlü yeri” olarak tanımlanmış, yaklaşık 20 metre kalınlığındaki anıtsal surları ile savunma mimarisinin önemli örneklerinden biri olarak kabul ediliyor.

Sardes ayrıca, tarihte ilk madeni paranın basıldığı yer olarak biliniyor. Lidyalılar tarafından geliştirilen bu yenilik, kısa sürede çevre medeniyetlere yayılmış ve dünya ticaretinde köklü değişimlere öncülük etmişti.

BİNTEPELER: DÜNYA ÇAPINDA BİR NEKROPOL

Sardes’in yakınında, Marmara Gölü kıyısında yer alan Bintepeler Lidya Tümülüsleri, yaklaşık 7.500 hektarlık alanıyla dünyanın en büyük nekropol alanlarından biri olarak öne çıkıyor. MÖ 6. yüzyıldan 4. yüzyıla kadar tarihlenen bu alanda 119’dan fazla tümülüs bulunuyor. Bintepeler, Lidya’nın ölü gömme geleneklerini yansıtması açısından büyük önem taşıyor.

BÖLGE TURİZMİNE VE KÜLTÜREL KORUMA ÇALIŞMALARINA KATKI

UNESCO listesine dahil edilmesiyle birlikte, Sardes ve Bintepeler için koruma ve tanıtım çalışmalarının hız kazanması bekleniyor. Uzmanlar, bu gelişmenin Salihli ve çevresinin turizm potansiyelini artıracağını ve bölgenin uluslararası alanda daha fazla tanınmasını sağlayacağını belirtiyor.

UNESCO tesciliyle birlikte, bölgenin tarihi ve kültürel değerlerinin gelecek nesillere aktarılması adına önemli bir adım atılmış oldu.

Valiliğe sunulan başvuru dosyasında, müze projesi kapsamında yaklaşık 4 yıldır süren araştırma, inceleme ve resmi girişimlerin yürütüldüğü belirtildi. Gelinen aşamada ise sürecin en kritik bölümlerinden biri olan eserlerin vasıflandırılması, sınıflandırılması ve envanter kayıtlarının oluşturulması aşamasına geçildiği ifade edildi. Bu sürecin bilimsel, teknik ve uzun soluklu bir çalışma gerektirdiği vurgulandı.

Başvuruda ayrıca mevcut koleksiyonun, yalnızca yerel değil uluslararası düzeyde de ilgi gördüğü belirtilerek, UNESCO heyet gözlemcilerinin ağırlandığı ve koleksiyonun Kula-Salihli Jeoparkı bünyesinde partner olarak yer aldığı bilgisine yer verildi.

Türkiye’de müzeciliğin gelişimine de dikkat çekilen başvuruda, 2025 yılı itibarıyla ülkede 439 özel müze bulunduğu, buna karşın Manisa’da yalnızca bir özel müzenin kayıtlı olduğu ifade edilerek, bu durumun önemli bir eksiklik olduğuna işaret edildi.

Planlanan müzenin, barındıracağı eser sayısı bakımından Türkiye’deki en zengin özel müzelerden biri olması hedeflenirken, koleksiyonda yer alan eser sayısının bazı büyük müzelerin çok üzerinde olabileceği belirtildi.

Projenin hayata geçirilmesiyle birlikte Salihli’nin; Manisa, Ege Bölgesi ve Türkiye genelinde etnografik kültürün en kapsamlı şekilde sergilendiği merkezlerden biri haline gelmesi amaçlanıyor.

Şakir Balcı, sürece katkı sunmak isteyen kişi ve kurumlara da çağrıda bulunarak, hem eser hem de bilgi ve materyal desteğinin bu büyük kültürel projeye önemli katkı sağlayacağını ifade etti.

"Bu gelenek çoğu yerde yok"
Kuşluk Mahallesi Muhtarı İsmail Öztürk, geleneğin her yıl düzenli olarak sürdürüldüğünü belirterek, "Kuşluk köyünde bayram çocuklar için çok güzel geçiyor. Yediden yetmişe herkes şeker topluyor. Bu gelenek çoğu yerde yok. Biz de köy halkı olarak bu güzel adeti yaşatmaya çalışıyoruz" dedi.
Yüzyıllardır sürdürülen gelenek, hem mahalle halkını bir araya getiriyor hem de bayramın birlik ve beraberlik ruhunu güçlendirirken, köyün yaşı ileri gelenleri de geleneğin çok uzun yıllardır devam ettiğini söyledi.

Başkan Kayserili, festivalin bu yıl da dopdolu geçeceğini belirterek,

“Her yıl olduğu gibi bu yıl da güzel sürprizlerimiz var. Toplam 7 farklı sanatçımız sahne alacak” dedi.

Çağlak Festivali’nde kimler sahne alacak?

Açıklanan programa göre festival sahnesinde birbirinden ünlü isimler yer alacak. Bu yılki kadroda;

Aşkın Nur Yengi,

Mustafa Sandal,

Ceza,

Derya Bedavacı,

İrem Derici,

Dolu Kadehi Ters Tut,

M Lisa

yer alıyor.

Başkan Kayserili, açıklanan isimlerin yalnızca Akhisar’da değil, tüm Manisa genelinde büyük ses getireceğini vurguladı.

Sadece konser değil: Spor ve etkinliklerle dolu program

Festivalin yalnızca konserlerle sınırlı kalmayacağını belirten Kayserili, spor ve sosyal etkinliklerin de programda önemli yer tuttuğunu ifade etti. Buna göre futbol, streetball, voleybol ve satranç turnuvalarının yanı sıra trap atışları gibi çeşitli etkinlikler de festival süresince vatandaşlarla buluşacak.

Tarih netleşmedi, geri sayım başladı

Festivalin başlangıç ve bitiş tarihleri henüz kesinleşmemiş olsa da, organizasyonun 17 Mayıs 2026 tarihinde başlaması ve 1 Haziran 2026’ya kadar devam etmesi bekleniyor. Kesin tarihler ise ilerleyen günlerde açıklanacak.

Akhisar Belediyesi’nin ev sahipliğinde gerçekleşecek 567. Çağlak Festivali, bu yıl da hem müzik hem de sosyal etkinlikleriyle bölge halkına unutulmaz günler yaşatmaya hazırlanıyor.

Gezi sırasında Salihli Belediyesi Kültür İşleri personeli Uğur Özkan tarafından katılımcılara antik kent hakkında bilgiler verildi. Etkinlik boyunca fotoğrafçı ve kameraman Halil İbrahim Başoğlu ile Hasan Elalmış programı görüntüleyerek anları kayıt altına aldı.

Bu buluşma yalnızca bir gezi olmanın ötesinde, sanat ve dostluğun birleştiği sıcak bir birlikteliğe dönüştü. Programın gerçekleşmesinde Salihli Sanat Dostları Grubu Başkanı gazeteci-yazar Hatice Değirmenci Dirgen öncülük ederken, gazeteci-yazar ve gezgin Ahmet Nuri Özmut da iki grubun bir araya gelmesinde önemli katkı sağladı.

Sardes’in Binlerce Yıllık Hafızası

Gediz Vadisi’nde yer alan Sardes, Lidya Krallığı’nın başkenti olarak biliniyor ve tarihte ilk madeni paranın basıldığı yer olarak kabul ediliyor. Paktolos Çayı’nın altın taşıyan kumlarıyla ün kazanan şehir, Pers, Helenistik, Roma ve Bizans dönemlerinde de önemini korudu.

Artemis Tapınağı ise antik dünyanın en büyük kutsal yapılarından biri olarak dikkat çekiyor. Günümüze ulaşan sütunlar, Sardes’in geçmişteki ihtişamının sessiz tanıkları olarak ayakta duruyor.

Akşam Sahne Sanatla Aydınlandı

Günün akşam bölümünde ise sanat dolu bir program gerçekleştirildi. Sarızeybek Kültür ve Sanat Derneği tarafından sahnelenen ve Ayla Taşdelen’in yazıp yönettiği “Adalet İstiyorum” adlı tiyatro oyunu izleyiciyle buluştu. Dünya Kadınlar Günü’ne ithafen hazırlanan eser, kadının sesi, adalet arayışı ve toplumsal vicdan temalarını sahneye taşıdı.

Programda Ahmet Dinç ve Zeynel Yaşar’ın şiir performanslarının yanı sıra, Salihli Sanat Dostları Grubu şairleri Nezaket Özdemir, Mevli Pehlivan, Hakan Dirgen, Ekrem Akıncı, Ayhan Akbulut ve Zehra Öztürk sahne aldı.
Solistler Süleyman Sezen ve Sami Başkan’ın seslendirdiği eserler ile Udi Hasan Yağız’ın müzik performansı geceye renk kattı.

Gecenin sunumunu Meltem Ünveren yaparken, Zafer Keskiner Tiyatro Salonu’nda gerçekleştirilen etkinlik Salihli Belediyesi’nin katkılarıyla düzenlendi. Salihli Belediye Başkanı Mazlum Nurlu’nun sanata verdiği destek de programın gerçekleşmesinde önemli rol oynadı.

Türk İlmeği, Gördes Düğümü Nedir?

“Türk ilmeği, Gördes düğümü nedir?” sorusu, halıcılıkla ilgilenen birçok kişi tarafından merak ediliyor. Türk ilmeği, halı dokuma sırasında ipliğin iki çözgü telinin etrafına sarılmasıyla oluşturulan simetrik bir düğüm tekniğidir. Bu yöntem sayesinde halılar çok daha sağlam, dayanıklı ve uzun ömürlü olur.

Bu teknik özellikle Manisa’nın Gördes ilçesinde yaygın olarak kullanıldığı için literatürde Gördes düğümü adıyla da anılmaktadır. Anadolu’da dokunan birçok halının sağlamlığının sırrı da bu düğüm tekniğine dayanır.

Türk Düğümü ile İran Düğümü Arasındaki Fark

Halı dokumacılığında en çok bilinen iki teknik Türk düğümü ve İran düğümüdür.

• Türk düğümü (Gördes düğümü): Simetrik yapıya sahiptir ve iki çözgü ipine birden bağlanır. Bu nedenle daha dayanıklıdır.
• İran düğümü: Asimetrik bir düğüm tekniğidir ve daha ince desenler oluşturmak için kullanılır.

Uzmanlara göre Türk düğümü ile İran düğümü farkı, halının dayanıklılığı ve dokuma yoğunluğu açısından oldukça belirgindir. Türk düğümü kullanılan halılar genellikle daha sağlam ve uzun ömürlü olur.

Dünyanın En Eski Halısı: Pazırık Halısı

Türk ilmeğinin tarihini ortaya koyan en önemli eserlerden biri Pazırık Halısıdır. Altay Dağları’ndaki Pazırık Kurganları’nda yapılan kazılarda bulunan bu halı, M.Ö. 5. yüzyıla tarihlenmektedir ve dünyanın bilinen en eski halısı olarak kabul edilir.

Arkeolog Sergei Rudenko tarafından ortaya çıkarılan Pazırık Halısı, tamamen Türk düğümü (Gördes ilmeği) ile dokunmuştur. Buzlar içinde kaldığı için günümüze kadar bozulmadan ulaşan bu eser, Türk halıcılığının binlerce yıl öncesine uzanan köklü geçmişini gözler önüne sermektedir.

Yaklaşık 195 x 205 cm ölçülerinde olan Pazırık Halısı’nın her santimetrekaresinde ortalama 36 Gördes düğümü bulunur. Bu yoğunluk, halının dönemine göre oldukça ileri bir teknikle dokunduğunu göstermektedir. Atlı savaşçılar, geyik figürleri ve geometrik motiflerle süslenen halı, Orta Asya’daki Türk sanatının en güçlü örneklerinden biri olarak kabul edilir. Günümüzde ise Rusya’nın St. Petersburg kentindeki Hermitage (Ermitaj) Müzesi’nde sergilenmektedir.

Gördes Halıları ve Anadolu’daki Halıcılık Geleneği

Batı Anadolu’nun en önemli halı merkezlerinden biri olan Manisa’nın Gördes ilçesi, tarih boyunca halıcılık sanatının geliştiği önemli merkezlerden biri olmuştur. Özellikle 12. yüzyıldan itibaren Gördes ve çevresinde geniş bir halı üretimi yapılmış, bu halılar zamanla Avrupa’ya kadar ulaşmıştır.

Gördes halıları, tarih boyunca yalnızca Anadolu’da değil, Avrupa’da da büyük ilgi görmüştür. Özellikle Rönesans döneminde yapılan aristokrat tablolarında Anadolu halılarının yer alması, bu sanatın Avrupa’da ne kadar değer gördüğünü göstermektedir. Avrupa’ya ihraç edilen bu halılar zamanla “Transilvanya halıları” olarak da anılmaya başlanmıştır.

Gördes Halılarının Özellikleri Nedir?

Gördes halıları hem teknik hem de estetik açıdan oldukça zengin özelliklere sahiptir. Bu halılarda kullanılan simetrik Türk düğümü, halının dayanıklılığını artırırken motiflerin daha net ve geometrik görünmesini sağlar.

Genellikle halılarda şu renkler öne çıkar:

• Kırmızı
• Lacivert
• Mavi
• Kahverengi
• Yeşil
• Beyaz

Halıların motifleri ise Türk kültürünün sembollerini taşır. Her motif bir anlam içerir ve dokuyan kişinin duygularını yansıtır. Bu nedenle Gördes halıları yalnızca bir eşya değil, aynı zamanda kültürel bir anlatım biçimi olarak görülmektedir.

Gördes Halısı Çeşitleri

Gördes halıları motiflerine göre birçok farklı türe ayrılır. Bunlardan bazıları şunlardır:

• Mihraplı Gördes
• Göbekli Gördes
• Elmalı Gördes
• Kız Gördes
• Şamdanlı Gördes
• Muskalı Gördes
• Taraklı Gördes
• Avizeli Gördes
• Çilli Gördes
• Manzaralı Gördes

Özellikle mihraplı seccadeler, Gördes halıcılığının en bilinen ve en değerli örnekleri arasında yer alır.

Gördes Halılarının Kullanım Alanları

Gördes halıları kullanım amacına göre farklı kategorilere ayrılır:

• Namazlık halıları: Üzerinde ibadet etmek için dokunan, genellikle mihrap motifli halılardır.
• Seccadeler: Namazlık halılardan daha büyük ölçülerde dokunan ibadet halılarıdır.
• Sedir ve somya halıları: Divan veya yatak üzerine örtü olarak kullanılan halılardır.
• Yer döşeme halıları: Evlerde hem dekoratif hem de ısı yalıtımı amacıyla kullanılan halılardır.

Gördes Halıları Neden Bu Kadar Değerli?

Anadolu halıcılığının en önemli merkezlerinden biri olan Manisa’nın Gördes ilçesi, tarih boyunca Gördes halıları ile ün kazanmıştır.

Bu halılar;

• Türk ilmeği ile dokunmaları
• Dayanıklı yapıları
• Yoğun düğüm sayıları
• Geleneksel Anadolu motifleri

nedeniyle dünya çapında büyük ilgi görmektedir.

Bugün birçok müzede sergilenen Gördes halıları, Anadolu halıcılığı geleneğinin en değerli örnekleri arasında kabul edilmektedir.

Türk Halıcılığının Dünya Kültürüne Katkısı

Türkler, halı dokuma sanatını geliştiren ve dünyaya yayan toplumların başında gelmektedir. Orta Asya’dan Anadolu’ya uzanan göçlerle birlikte halıcılık geleneği de taşınmış, bu sanat zamanla Türk kültürünün en önemli simgelerinden biri haline gelmiştir.

Gördes düğümü sayesinde dokunan halılar, yalnızca Anadolu’da değil; Avrupa saraylarından müzelere kadar pek çok yerde yer bulmuştur. Günümüzde Londra Victoria & Albert Müzesi, Berlin Türk ve İslam Eserleri Müzesi, Budapeşte Uygulamalı Sanatlar Müzesi ve İstanbul Türk ve İslam Eserleri Müzesi gibi önemli kurumlarda eşsiz Gördes halıları sergilenmektedir.

Anadolu’nun İlmek İlmek Dokunan Mirası

Yüzyıllardır süregelen Türk halıcılığı, yalnızca bir zanaat değil aynı zamanda Anadolu’nun kültürel mirasının önemli bir parçasıdır. Türk ilmeği (Gördes düğümü) ise bu geleneğin temelini oluşturan en önemli tekniklerden biridir.

Dayanıklılığı ve estetik yapısıyla dikkat çeken bu teknik sayesinde dokunan halılar, hem sanat eseri hem de kültürel miras olarak değerini korumaya devam ediyor.

Müzelerde Sergilenen Bazı Gördes Halıları

Vakıflar Halı Müzesi’nde bulunan 19.yy’e ait Gördes Seccadesi

Antalya Müzesi’nde bulunan 18. yy’e ait Kız Gördes Halısı

Türk İslam Eserleri Müzesi’nde bulunan 17. yy’e ait Avizeli Gördes Halısı

Türk İslam Eserleri Müzesi’nde bulunan 17. yy’e ait Mihraplı Gördes Halısı

Türk İslam Eserleri Müzesi’nde bulunan 19. yy’e ait Marpuçlu (Sütunlu) Gördes Halısı

Hermitage (Ermitaj) Müzesi’nde bulunan M.Ö. 5. yy'e ait Pazırık Halısı

Manisa’nın Alaşehir ilçesine bağlı Uluderbent Mahallesi’nde bulunan Demirkapı Kaya Anıtı, gizemi ve ürkütücü atmosferiyle son yıllarda keşif meraklılarının dikkatini çeken en ilginç yapılardan biri olarak öne çıkıyor. Körez Mevkii’nde yüksek bir tepenin üzerinde yer alan bu yapı, dağın kayasının oyulmasıyla oluşturulmuş ve yerin derinliklerine doğru uzanan merdivenleriyle ziyaretçilerini adeta geçmişe götürüyor.

99 Basamakla Yeraltına Açılan Kapı

Demirkapı Kaya Anıtı’nın en dikkat çekici özelliği, kaya içine oyularak oluşturulmuş 99 basamaklı dik merdivenleri. İki aşamalı olarak aşağıya doğru inen bu merdivenler, en sonunda alınlıklı bir kapıya ulaşıyor. Yapının mimarisi incelendiğinde, dağın içinin oyularak tünel şeklinde bir geçit oluşturulduğu görülüyor. Basamakların oldukça dik ve kaygan olması ise burayı daha da ürkütücü hale getiriyor.

Birçok İsimle Anılıyor

Bölge halkı ve ziyaretçiler tarafından “Körez Mağarası”, “Demirkapı Kaya Anıtı”, “kaçış tüneli”, “kral mezarı” ya da “gizemli mağara” gibi farklı isimlerle anılan yapı hakkında uzun yıllar çeşitli rivayetler anlatıldı. Ancak yapılan araştırmalar sonucunda bu yapının aslında Frig dönemine ait bir su sarnıcı olduğu ortaya çıktı.

Friglerden Günümüze Kalan Bir Yapı

Başkentleri Gordion olan Frigler, MÖ 9. ve 7. yüzyıllar arasında Anadolu’nun büyük bir bölümünde hüküm sürmüştü. Su kaynaklarına uzak bölgelerde yaşayan Frigler, ihtiyaçlarını karşılamak için kayaları oyarak büyük su sarnıçları inşa ediyordu. Demirkapı Kaya Anıtı’nın da bu amaçla yapılmış bir Frig sarnıcı olduğu değerlendiriliyor. Bu tür yapılar özellikle İç Anadolu’da sık görülse de Batı Anadolu’da rastlanan örnekler oldukça dikkat çekiyor.

Sardes’e Uzanan Efsanevi Geçit

Demirkapı hakkında halk arasında anlatılan ilginç bir efsane de bulunuyor. Rivayete göre Lidya’nın ünlü kralı Kroisos (Karun), bu mağaradan geçerek antik çağın görkemli başkentlerinden biri olan Sardes’e ulaşırmış. Bu söylenti, yapının yalnızca bir su yapısı değil aynı zamanda antik dönemlerde Sardes’e uzanan gizli bir geçiş noktası olabileceği ihtimalini de akıllara getiriyor.

Ulaşımı Zor, Atmosferi Ürkütücü

Demirkapı Kaya Anıtı’na ulaşmak ise oldukça zahmetli. Bölgeye araçla belirli bir noktaya kadar gidilebiliyor. Sonrasında ise yaklaşık 45 dakikalık zorlu bir yürüyüş gerekiyor. Merdivenlerden aşağı indikçe yoğun sinekler, karanlık atmosfer ve oksijenin azalması ziyaretçileri geri dönmeye zorluyor. Bu nedenle şimdiye kadar merdivenlerin en altına kadar inildiğine dair net bir bilgi bulunmuyor.

Geçmişte Dinamitlerle Tahrip Edildiği İddiası

Bölge sakinleri, 1969 yılında bir maden şirketinin mağarada çalışma yaptığını ve bu süreçte dinamit kullanıldığını öne sürüyor. İddiaya göre bu çalışmalar sırasında yapının doğal dokusu zarar gördü ve sonuç alınamayınca faaliyetler yarım bırakıldı.

Doğa ve Tarihin İç İçe Olduğu Bir Keşif Noktası

Tarih, gizem ve doğanın iç içe geçtiği Demirkapı Kaya Anıtı, macera ve keşif meraklıları için oldukça dikkat çekici bir yer. Ancak dik merdivenleri, oksijen azalması ve zorlu ulaşım şartları nedeniyle bölgeyi ziyaret etmek isteyenlerin tek başına gitmemesi ve gerekli güvenlik önlemlerini alması büyük önem taşıyor.

Manisa’nın saklı kalmış bu gizemli yapısı, hem antik uygarlıkların izlerini hem de halk arasında anlatılan efsaneleri bir arada barındırarak ziyaretçilerine unutulmaz bir keşif deneyimi sunuyor.

SALFOD’un kadın üyeleri tarafından hazırlanan sergide yer alan her bir fotoğraf, izleyicilere farklı bir hikâye sunuyor. Kadının yaşamın merkezindeki yerini vurgulayan eserler, 8 Mart’ın anlam ve ruhuna uygun olarak sanatseverlerle buluşuyor.

Sanat aracılığıyla farkındalık oluşturmayı amaçlayan “Hayatın İçinden Kadın Fotoğrafları” sanal sergisi, derneğin online sergi salonunda ziyaret edilebilecek. SALFOD Başkanı Mustafa Dönmez, https://fiap.sergisistemi.com/ adresinden tüm sanatseverleri bu özel sergiyi gezmeye davet etti.

6 Mart 2026 Cuma günü saat 20.00’de Salihli Belediyesi Zafer Keskiner Tiyatro Salonu’nda gerçekleşecek etkinlik, sanatın farklı disiplinlerini aynı çatı altında bir araya getirecek.

Şiir ve Müzik Dinletileriyle Zenginleşen Program

Program kapsamında ayrıca Salihli Sanat Dostları Grubu şairleri tarafından “Kadın” temalı şiir dinletisi sunulacak. Gecede müzik dinletisi ise Hasan Yağız ve ekibi tarafından gerçekleştirilecek.

Söz, nota ve sahnenin bütünleşeceği bu özel gecede; kadının emeğine, direncine ve toplumsal varlığına dikkat çekilecek.

Ev Sahipliği ve Sunum

Organizasyona, Salihli Sanat Dostları Grubu Başkanı Gazeteci-Yazar Hatice Dirgen Değirmenci ev sahipliği yapacak. Gecenin sunumunu ise grup adına Meltem Ünveren üstlenecek.

Etkinlik, Salihli Belediyesi sponsorluğunda düzenlenirken, Belediye Başkanı Mazlum Nurlu’ya katkı ve desteklerinden dolayı teşekkür edildi.

Hazırlık sürecine katkı sunan sanat elçisi, Gazeteci-Yazar-Araştırmacı Ahmet Nuri Özmut’a da ayrıca şükranlar iletildi.

Tüm Halk Davetli

Ücretsiz olarak gerçekleştirilecek etkinlik, tüm Salihli halkına açık olacak.

Sanatla yükselen bir sesin, adaletle güçlenen bir duruşa dönüşeceği gecede mesaj net:

Bu sahnede kadın var. Bu sahnede hayat var.

Ege’nin kalbinde, tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapan Manisa, yakın geçmişte yaşadığı en büyük travmalardan birini 1918–1923 yılları arasında deneyimledi.

İşgal, direniş, yakılıp yıkılan mahalleler ve ardından gelen yeniden inşa süreci… Tüm bu tarihsel kırılma anlarını mekânsal bir anlatıya dönüştüren Manisa Kurtuluş Müzesi, yalnızca bir müze değil; bir hafıza mekânı, bir deneyim alanı ve bir yeniden doğuş hikâyesi.

Cumhuriyet’in 102. yılında Manisa Büyükşehir Belediyesi tarafından açılan müze, ziyaretçilerini kentin üç yıl üç ay on dört gün süren işgal dönemine tanıklık etmeye davet ediyor.

İşgalden Kurtuluşa: 1918–1923 Arası Manisa

Birinci Dünya Savaşı’nın ardından işgale adım adım sürüklenen Manisa, Yunan kuvvetlerinin geri çekilirken şehri planlı biçimde yakıp yıkmasıyla büyük bir yıkım yaşadı.

Ancak bu karanlık dönem, aynı zamanda halkın kenetlenerek verdiği direnişin de simgesi oldu.

Müzede;

• Demirci Akıncıları’nın mücadelesi,
• Kuva-yi Milliye ruhunun örgütlenişi,
• Meclis ordusuna geçiş süreci,
• Yakılan Manisa, Turgutlu, Salihli ve Alaşehir’in dramı,
• Ve Büyük Zafer sonrası yeniden imar süreci

belge, panorama, canlandırma ve mekânsal deneyimlerle aktarılıyor.

Bu anlatının merkezinde ise cesaretin ve inancın sembol isimleri yer alıyor: Gördesli Makbule ve İmam Alim Efendi. Müze, yalnızca bilinen kahramanları değil, isimsiz direnişçilerin hatırasını da yaşatmayı amaçlıyor.

Mimariyle Anlatılan Tarih: Yalın Mimarlık İmzası

Manisa Kurtuluş Müzesi’nin en dikkat çekici yönlerinden biri mimari kurgusu. Proje, Yalın Mimarlık tarafından tasarlandı. Yapı, klasik bir müze anlayışından çok, ziyaretçiyi içine alan bir deneyim rotası olarak kurgulandı.

14 Bağımsız Tuğla Oda

Tamamı yığma tekniğiyle inşa edilen 14 bağımsız tuğla oda, tarihin farklı anlarını ardışık bir deneyim olarak sunuyor. Her oda:

• Kendine özgü bir geometriye sahip
• Farklı bir duygusal atmosfer yaratıyor
• Karanlık–aydınlık, dar–geniş, alçak–yüksek mekânsal karşıtlıklar kuruyor

Tonozlar, kubbeler, tuğla kemerler ve çadır biçimli örtüler; yangından sonra ayakta kalmış taş ve tuğla yapıların izlerini yeniden yorumluyor. Manisa’nın arkaik tuğla geleneği, çağdaş bir mimari dil ile buluşturuluyor.

Yer Altında Bir Hafıza Yolculuğu

Müzeye üç kollu bir rampa ile iniliyor. Yarı yer altına konumlanan anlatı alanı, ziyaretçiyi fiziksel olarak da geçmişe doğru bir yolculuğa çıkarıyor.

Yarım eliptik ana giriş holü, balinanın karnını andıran beton tonoz plakaları ve tuğla kemerlerle müzenin merkezi düğüm noktası. Buradan dokuz ana hikâye odasına geçiliyor ve süreç adım adım ilerliyor:

• Dünya Savaşı sonrası belirsizlik
• İşgal günleri
• Sivil direniş ve Kuva-yi Milliye
• Yangın ve yıkım
• Büyük Zafer
• Yeniden imar

Ziyaretçi yalnızca bilgi okumuyor; mekânın ağırlığını, daralan koridorları ve yükselen kubbeleri bedeninde hissediyor.

Üstte Park, Altta Tarih

Müzenin tamamı yük taşıyıcı tuğla ile inşa edilmiş yapısının üst kotu kamusal bir park olarak tasarlandı. Parkta dolaşan bir ziyaretçi, çoğu zaman altındaki ağır tarihsel anlatının farkında olmayabilir. Ancak zemindeki tümsekler ve bölünmeler, müzenin mekânsal izlerini yukarıya taşıyor.

Bu mimari yaklaşım, geçmiş ile bugünü aynı zemin üzerinde buluşturuyor.

Uluslararası İlgi Gören Bir Kültür Projesi

Manisa Kurtuluş Müzesi, yalnızca tarihsel içeriğiyle değil, mimari yaklaşımıyla da dikkat çekiyor. Dünyaca ünlü mimarlık dergilerinde yer alan proje, sosyal medya platformlarında da geniş kitlelere ulaştı. Türkiye’de deneyim müzesi anlayışına güçlü bir örnek olarak gösteriliyor.

Neden Manisa Kurtuluş Müzesi’ni Ziyaret Etmelisiniz?

• Manisa’nın işgal ve kurtuluş sürecini bütüncül bir anlatıyla görmek için
• Kuva-yi Milliye ruhunu mekânsal deneyimle hissetmek için
• Çocuklar ve gençler için tarih bilincini güçlendiren bir rota arıyorsanız
• Mimari ve mekânsal anlatı tasarımına ilgi duyuyorsanız

Bu müze güçlü bir deneyim sunuyor.

Manisa Kurtuluş Müzesi Nerede?

📍 Konum: Laleli, Ali Rıza Efendi Cd. No:2/1, 45110 Merkez/Manisa

🕒 Ziyaret Saatleri: Haftanın yedi günü 17.30’a kadar

🎟️ Giriş: Manisa Kurtuluş Müzesi giriş ücretli ne kadar sorusu vatandaşlar tarafından merak edilenler arasında. Giriş tamamen ücretsizdir.

Geçmişi Unutmadan Geleceğe

Manisa Kurtuluş Müzesi, bir kentin küllerinden yeniden doğuşunun somut ifadesi. İşgalin acısı, direnişin cesareti ve Cumhuriyet’in kurucu iradesi burada aynı mekânda buluşuyor.

Yakılan bir şehrin hikâyesi, bugün tuğla duvarların arasında yeniden hayat buluyor.

Manisa’yı anlamak, Cumhuriyet’in ne kadar zor şartlarda kurulduğunu görmek ve hafızayla yüzleşmek isteyen herkes için bu müze önemli bir durak.

Açılışta konuşan Başkan Mazlum Nurlu, merhum sanatçı Neşet Ertaş’ın “Kadınlar insandır, biz insanoğlu” sözünü hatırlatarak, sanatın birleştirici gücüne vurgu yaptı. Nurlu, “Sanatın birleştirici gücüyle kentimizin kültürel hayatına değer katan çalışmaların artarak devam etmesini diliyor, tüm emek sahiplerine teşekkür ediyorum” dedi.

Açılışın ardından davetliler sergiyi gezerek eserleri inceledi. Serginin 6 Mart tarihine kadar ziyarete açık olacağı belirtildi.

Düzenlenen programa Salihli Kaymakamı Ali Güldoğan da katıldı. Sergiyi gezerek öğrencilerden çalışmalar hakkında bilgi alan Kaymakam Güldoğan, gençlerin kültürel ve tarihi değerlere sahip çıkarak bu değerleri sanatsal çalışmalarla görünür kılmasının son derece kıymetli olduğunu ifade etti.

Proje kapsamında gerçekleştirilen serginin, gençlerin yaşadıkları coğrafyaya farklı bir gözle bakmalarına katkı sağladığı ve bölgenin tarihi ile doğal mirasının tanıtımına önemli destek sunduğu belirtildi.

SALFOD’un düzenlediği program, 3 Nisan’a kadar devam edecek. Etkinlikler kapsamında fotoğraf sanatının önemli isimleri Salihli’de fotoğraf severlerle buluşacak. Programda; Şener Tekci, Sevgi Mersin, Seyit Konyalı, Hasan Uçar, Suzan Ela, Ahmet Özkan, Hakan Yaralı, Arda Taş ve Veyis Polat sunum ve söyleşileriyle yer alacak.

SALFOD Yüz Yüze Sunum Günleri, fotoğraf sanatına ilgi duyan herkese açık olarak gerçekleştiriliyor.

Salihli Ticaret ve Sanayi Odası’nın girişimleriyle coğrafi işaret tescili alan Gökeyüp Çömleği, yaklaşık 600 yıldır aynı yöntemlerle üretilmeye devam ediyor. Ata yadigârı çömlekçilik geleneği, Gökeyüp Mahallesi’nde kadınlar tarafından yaşatılıyor. Kadın emeğiyle şekillenen ve çeşit çeşit üretilen çömlekler, Türkiye’nin dört bir yanına gönderiliyor.

SALFOD Başkanı Mustafa Dönmez, “Salihli’nin Gökeyüp Mahallesi’nde 600 yıllık ata yadigârı çömlekçilik geleneği kadınlar tarafından yaşatılıyor. Bölgenin özel çamuruyla üretilen Gökeyüp çömleği, coğrafi işaret tescili de aldı. Biz de SALFOD olarak, Türkiye’nin en genç kayalıkları arasında yer alan ve UNESCO sertifikasına sahip Kula Volkanik Jeoparkı’nda, lavların soğumasıyla oluşan gnays kayalarından elde edilen çamurla üretilen bu tescilli çömlekleri fotoğrafladık.”

SALFOD’un çalışmasıyla, hem kadın emeğine dayalı bu köklü gelenek hem de Gökeyüp Çömleğinin kültürel ve coğrafi değeri görsel olarak belgelenmiş oldu.

Sunuculuğunu Meltem Ünveren’in üstleneceği konser öncesinde uzun süredir titizlikle sürdürülen provaların ardından dinleyici karşısına çıkacak olan koro, Türk Sanat Müziği’nin en seçkin eserlerinden oluşan zengin bir repertuvar seslendirecek.

Salihli Belediye Başkanı’nın da katılımının beklendiği gecede, koro ve solo performanslarla Türk Sanat Müziği’nin eşsiz ezgileri müzikseverlerle buluşacak.

Koro Şefi Şerif Cenan, tüm müzikseverleri 4 Şubat Çarşamba akşamı düzenlenecek bu özel müzik şölenine davet ederek, Salihli halkını birlikte Türk Sanat Müziği’nin zarif dünyasını paylaşmaya çağırdı.

Salihli Fotoğraf Derneği Başkanı Mustafa Dönmez, “Fotoğrafın teknik yönünden hikâyesine, belgeselden doğaya uzanan ilham verici sunumlar ve söyleşilerle buluşuyoruz. Fotoğrafa ilgi duyan herkesi etkinliklerimize davet ediyoruz.” dedi.

Dönmez, Yüz Yüze Sunum Günleri’nin Himaye-i Etfal Binası’nda gerçekleştirileceğini belirtti.

Etkinliklerin ilki, 30 Ocak Cuma günü, SALFOD Başkanı Mustafa Dönmez’in sunacağı “30 Yılın Hikâyesi” başlıklı sunumla başlayacak.

3 Nisan’a kadar devam edecek program kapsamında; Şener Tekçi, Sevgi Mersin, Seyit Konyalı, Hasan Uçar, Suzan Ela, Ahmet Özkan, Hakan Yaralı, Arda Taş ve Veyis Polat gibi önemli fotoğraf sanatçıları Salihli’de fotoğraf severlerle buluşacak.

Türkiye’deki tren geçmeyen istasyonun sırrı çözüldü

Söz konusu binanın tren garı olarak planlanmadığı, av köşkü amacıyla inşa edildiği açıklandı. Mimari yapısı nedeniyle tren garını andıran bina hakkında, projelerin karıştığı ve yapının yanlışlıkla Dalaman'a yapıldığı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını ifade eden Dalaman eski Belediye Başkanı Şevket Durmuş, projelerin karışmasının mümkün olmadığını, yapılan projenin doğru olduğunu, geçmiş yıllarda TİGEM arazisi içinde yük taşımak amacıyla tren raylarının bulunduğunu söyledi.

Binanın iç kısmının ‘Tren Garı' ile bir ilgisinin bulunmadığını belirten Durmuş,

"Bu binanın yapılış tarihi 1908'li yıllara dayanıyor. Yapılış amacı da idari ve av binası olarak düşünülüyor. Ama benim dedemden duyduğum, burada trenin çalıştığı, yani sadece işletme içerisinde yük taşımak amacıyla trenin çalıştığıyla ilgilidir. Bir zaman sonra, herhalde tahminim Hilmi Abbas Paşa'dan sonra, tren rayları köylüler tarafından, diğer bazı kişiler tarafından sökülüyor ve kaldırılıyor. Hatta benim babamın evinde iki tane tren rayından kalan demir şu anda var. İşletmenin içerisinde de bir miktar eskiden kalan tren rayı demirlerinden olduğunu biliyorum. Proje karışması falan söz konusu değil burada. Av köşkü ve idari bina olarak yapılıyor. Bina Dalaman çiftliği arazisi içerisinde yük taşımak için de tren kullanılıyor. Ya şimdi tren garı bir başka yerleşim birimlerine gitmesi lazım böyle bir garın olması için. Öyle bir şey de yok. Tren sadece bu bölgede, TİGEM arazisi içerisinde kullanılıyor. Hem biliyorsunuz size Muğla'nın hiçbir tarafına, hiçbir ilçesine, bir yerleşim birimine trenin gelmesi söz konusu değil"

dedi.

Osmanlı döneminde, Mısır Valisi olarak atanan Abbas Hilmi Paşa, mülkiyeti 1874'te kendisine geçen Dalaman'daki arazilerinde çalışmaları için çok sayıda Mısırlı ve Sudanlı işçi getirir. Paşa, 1908'de Dalaman'a av köşkü, Valisi olduğu Mısır'ın İskenderiye şehrine de tren istasyonu yaptırmak ister ve planları Fransızlara verir. Fransızların av köşkü ile tren garı projelerini karıştırdıkları, Mısır yerine Dalaman'a yapılan ve halk arasında 'Dünyanın tren geçmeyen tek istasyonu' olarak bilinen bina yapılır. Bina, günümüzde TİGEM hizmet binası olarak kullanılıyor.

4–7 yaş grubuna yönelik olarak hazırlanan ve ücretsiz olarak izlenen oyun, çocuklara çevre bilinci, geri dönüşüm ve doğa sevgisini eğlenceli bir dille aktardı. Renkli sahne tasarımı ve sevimli karakterleriyle dikkat çeken oyunda, dünyanın karşı karşıya olduğu çevre sorunlarına farkındalık oluşturulması amaçlandı.

İki seans halinde sahnelenen oyunda minik izleyiciler hem eğlendi hem de çevreyi korumanın önemini öğrendi. Gösteri sonunda çocuklar ve aileleri oyuncuları uzun süre alkışladı.

Salihli Belediyesi yetkilileri, çocuklara yönelik kültür ve sanat etkinliklerinin önümüzdeki süreçte de devam edeceğini belirtti.

Ödüle layık görülen bir diğer isim ise yine Salihli Sanat Dostları üyesi Naki Yavuz Olgun oldu. Olgun, “Geriye Kalan Biz (Kızıma Adadığım Ömür)” adlı eseriyle 2025 Manisa Kültür, Sanat ve Edebiyat Ödülü’nün sahibi oldu.

Uzun yıllar Salihli Sanat Dostları Başkanlığı görevini yürüten, Salihli’nin kültür ve sanat hayatına önemli katkılar sunan araştırmacı yazar Ahmet Otman da son kitabı “Salihli Şehitleri ve Gazileri” ile ödüle layık görüldü.

Öte yandan, Salihli Sanat Dostları Başkanı Hatice Değirmenci Dirgen, köşe yazarlığı alanındaki çalışmaları dolayısıyla ödül aldı.

Ödüller, 24. Dönem Manisa Milletvekili Sayın Muzaffer Yurttaş tarafından şair ve yazarlara takdim edildi. Törende konuşan katılımcılar, kültür ve sanatın toplumsal hafızayı güçlendirdiğine dikkat çekti.

Program sonunda, ödül alan tüm yazarlar ile Salihli Sanat Dostları üyeleri tebrik edilerek, başarılarının devamı dilendi.