“Matematiği hiç anlamıyor.”
“Dört işlemi biliyor ama uygulayamıyor.”
“Sayılara karşı sanki bir körlüğü var.”
Bu cümleler çoğu zaman çocuğun çabasını değil, görünmeyen bir öğrenme güçlüğünü tarif eder.
Diskalkuli; zekâ, ilgi ya da öğretme biçimiyle açıklanamayacak, sayısal bilgiyi işleme alanında görülen nörogelişimsel bir farklılıktır.
Diskalkuli Nedir, Nedir Değildir?
Diskalkuli bir tembellik değildir.
“Matematik sevmeme” durumu da değildir.
Kaygı sonucu ortaya çıkan bir başarısızlık hiç değildir.
Diskalkuli;
•Sayı kavramını anlamada
•Miktar–sayı ilişkisinde
•Matematiksel işlemleri sıralamada yaşanan kalıcı güçlüğü ifade eder.Bu çocuklar matematiği yanlış değil, farklı bir bilişsel yoldan algılar.
Belirtiler Nasıl Ortaya Çıkar?
Diskalkuli belirtileri genellikle ilkokul yıllarında fark edilir; ancak bazı ipuçları daha erken dönemde görülür.
Erken Çocukluk Döneminde
•Sayıları ezberlese bile miktarla eşleştirememe
•“Hangisi daha fazla?” sorusunda zorlanma
•Ritmik saymayı öğrenmede güçlük
•Parça–bütün ilişkisini kuramama
Okul Döneminde
•Dört işlemi karıştırma
•İşlem sırasını takip edememe
•Çarpım tablosunu kalıcı öğrenememe
•Saat, para, ölçü kavramlarında zorlanma
Bu çocuklar çoğu zaman problemi anlar, ama çözüm yolunda kaybolur.
“Diğer Dersleri İyi Ama Matematik Olmuyor” Ne Anlatır?
Diskalkuli çoğunlukla seçici bir güçlük olarak görülür.
Çocuk sözel derslerde başarılı, hatta akıcı olabilirken; matematikte belirgin zorlanma yaşar.
Bu durum, sorunun genel öğrenme kapasitesinde değil;
sayısal bilgiyi temsil eden beyin ağlarında olduğunu gösterir.
Diskalkuli Davranışları Etkiler mi?
Evet, özellikle fark edilmezse.
•Matematik dersinden kaçınma
•“Zaten yapamıyorum” düşüncesi
•Sınav kaygısı
•Öfke ya da içe çekilme
Bu noktada sorun matematik değildir; Tekrar eden başarısızlık deneyimidir.
Tanı Süreci Nasıl Olmalı?
Diskalkuli tanısı;
•Klinik değerlendirme
•Gelişimsel öykü
•Akademik beceri testleri ile konur.Tek bir sınav sonucu ya da karne notu tanı koydurmaz.
Çocuğun güçlü yönleriyle birlikte değerlendirilmesi esastır.
Tedavi mi, Destek mi?
Diskalkuli “geçmez”; ama doğru yapılandırılmış destekle yönetilir.
Amaç;
•Çocuğu matematikte zorlamak değil
•Matematiği erişilebilir hâle getirmektir
Somut materyaller, görsel destekler, adım adım öğretim ve bireyselleştirilmiş eğitim yaklaşımları en etkili yöntemlerdir.
İlaç tedavisi diskalkuli için kullanılmaz; ancak DEHB gibi eşlik eden durumlar varsa ayrıca değerlendirilir.
Ebeveynlere Küçük Ama Kritik Bir Hatırlatma
“Ben de matematikte kötüyüm” cümlesi masum görünse de,
çocuğun öğrenilmiş çaresizliğini besleyebilir. Çocuğun matematik performansı, onun zekâsını ya da potansiyelini tanımlamaz.
Diskalkuli, çocuğun önüne çıkan bir engel değil;
yolun farklı bir yerden geçmesidir.
Biz yetişkinlerin görevi, bu yolu görmezden gelmek değil;
çocuğun yürüyebileceği hâle getirmektir.
Bu haftayı burada noktalayalım…
Haftaya yine çocukların dünyasına birlikte bakmak ümidiyle.
Kendinize iyi bakın.