Disgrafi: Yazmakla Değil, Yazının Beyinde Planlanmasıyla İlgilidir.
“Biliyor ama yazamıyor.”
“Anlattığıyla yazdığı aynı değil.”
“Yazısı okunmuyor, çok yavaş yazıyor.”
Bu cümleler çoğu zaman çocuğun isteksizliğini değil, disgrafi adı verilen özgül bir öğrenme güçlüğünü tarif eder.
Disgrafi; çocuğun zekâsıyla, çalışkanlığıyla ya da öğretmen ilgisiyle açıklanamaz.
Bu durum, yazının planlanması, motor organizasyonu ve otomatikleşmesi alanlarında görülen nörogelişimsel bir farklılıktır.
Disgrafi Nedir, Ne Değildir?
Disgrafi;
•“Çirkin yazı” değildir
•Dikkatsizlik sonucu ortaya çıkmaz
•Tembellik ya da özensizlikle açıklanamaz
Disgrafi; düşüncenin yazıya dökülmesi sürecinde yaşanan kalıcı güçlüğü ifade eder.
Bu çocuklar çoğu zaman ne söylemek istediklerini bilir;
ancak kalemle buluştuğunda düşünce yolda dağılır.
Belirtiler Nasıl Ortaya Çıkar?
Disgrafi belirtileri çoğu zaman ilkokul döneminde belirginleşir.
Yazma Sürecinde
•Harfleri düzensiz boyutlarda yazma
•Satır takibini kaybetme
•Harf ve hece atlama
•Yazarken aşırı yavaşlama veya çabuk yorulma
Akademik Alanda
•Yazılı sınavlarda beklenenden düşük performans
•Bildiğini sözlüde anlatıp yazılıda aktaramama
•Defter düzeninin dağınık olması
Bu durum çocuğun bilgisine değil, yazma becerisinin otomatikleşememesine işaret eder.
“Anlatıyor Ama Yazamıyor” Neyi Gösterir?
Disgrafide sorun fikir üretmekte değil;
fikirleri organize edip motor çıktıya dönüştürmektedir.
Bu nedenle çocuk;
•Konuşurken akıcı
•Yazarken kopuk ve yavaş olabilir
Bu fark, disgrafiyi gözden kaçıran en önemli noktadır.
Disgrafi Davranışları Etkiler mi?
Evet, özellikle okul ortamında.
•Yazıdan kaçınma
•Ödevlere direnç
•“Ben yapamıyorum” düşüncesi
•Özgüven kaybı
Zamanla yazı, çocuk için yalnızca akademik değil;
duygusal olarak da zorlayıcı bir alana dönüşebilir.
Tanı Süreci Nasıl Olmalı?
Disgrafi tanısı;
•Klinik değerlendirme
•Gelişimsel öykü
•Yazma becerilerinin yapılandırılmış gözlemi ile konur.
Tek başına defter görüntüsü ya da öğretmen yorumu tanı için yeterli değildir.
Tedavi Var mı?
Disgrafi “geçmez”;
ancak uygun destekle yönetilir.
Amaç;
•Yazıyı mükemmelleştirmek değil
•Çocuğun kendini yazıyla ifade edebilmesini sağlamaktır
Ergoterapi, yazma destek programları, alternatif ifade yolları (klavye kullanımı gibi) ve okul uyarlamaları bu süreçte oldukça etkilidir.
İlaç tedavisi disgrafi için kullanılmaz;
ancak eşlik eden DEHB varsa ayrıca değerlendirilir.
Ebeveynler Ne Yapmalı?
•Yazıyı cezaya dönüştürmeyin
•“Biraz dikkat et” cümlesinden kaçının
•Yazılı performansla çocuğun zekâsını eşleştirmeyin
•Güçlü olduğu alanları görünür kılın
Unutmayalım; bir çocuğun yazısı, onun zihninin aynası değildir.
Disgrafi, çocuğun kalemle olan ilişkisinde bir engel değil;
farklı bir organizasyon biçimidir.
Biz yetişkinlerin görevi, yazıyı bir mücadele alanı olmaktan çıkarıp;
çocuğun kendini ifade edebileceği güvenli bir araca dönüştürmektir.
Bu haftayı burada noktalayalım…
Haftaya yine çocukların dünyasına birlikte bakmak ümidiyle.
Kendinize iyi bakın.